woensdag 30 december 2015

Het Hout - Jeroen Brouwers



Afbeeldingsresultaat voor het hout jeroen brouwersNa 20 bladzijdes over de zweterige, plakkerige, onwelriekende onsmakelijkheid die zich afspeelt onder de pijen van Franciscaner monniken in een jongensinternaat in de jaren '50, begon ik mij al af te vragen of dit het hele boek nog zo door zou gaan. En ja, het ging het hele boek nog zo door....

Broeder Bonaventura is min of meer tegen wil en dank kloosterling geworden. Hij ziet het sadisme en het seksueel misbruik door zijn medebroeders, maar zoals iedereen zwijgt hij erover. Wel vraagt hij zich voortdurend af (net zoals wij lezers) waarom hij er eigenlijk blijft, vooral als hij in de stad een leuke jonge vrouw ontmoet. Ik zal niet verklappen hoe het afloopt, maar het duurt héééél lang....

In al zijn weerzinwekkendheid is dit wel een fantastisch boek. De rijkdom van Brouwers' taal is ongekend, zodat je ondanks de gruwelijkheden toch zit te smullen en door blijft lezen. Prachtig!

In het licht van wat wij weten - Zia Haider Rahman

Afbeeldingsresultaat voor licht van wat wij wetenDit is het verhaal van een jonge bankier in financiële- en huwelijkscrisis en zijn oude vriend Zafar die iets schimmigs doet in Afghanistan en in de liefde. Maar waar het verhaal nu echt over gaat is totaal onduidelijk, aangezien het alleen maar als kapstok lijkt te dienen om te laten zien wat schrijver Zia Haider Rahman allemaal gelezen heeft.


Illustratief hiervoor is zijn gebruik van citaten: een citaat aan het begin van je boek, of een paar regels geciteerd boven een hoofdstuk, zijn niet ongebruikelijk. Maar hier vind je aan het begin van elk hoofdstuk een hele bladzij met allerlei citaten, van literair tot filosofisch en natuurkundig. Op mij maakt dit de indruk van reuze interessant-doenerij van een duidelijk zeer belezen maar onprettig arrogante schrijver. Haider Rahman heeft zijn roeping als schoolmeester gemist.

woensdag 2 december 2015

Een paar boeken die geen indruk gemaakt hebben



Wat ik nooit eerder heb gezegd - Celeste Ng

Over een 16-jarig meisje dat dood gevonden wordt in het meer. En dan de voorgeschiedenis van haar, haar broer en zusje, haar ouders en grootouders. En hoe het zo gekomen is.

Compassie - Stephan Enter

Eind-dertiger vindt nieuwe liefde via internet-dating. Alles aan haar is fantastisch, origineel, uitdagend, nieuw en sprankelend. Maar helaas, met de seks wil het niet. En dus gaat de relatie niet door.

The Snow Queen - Michael Cunningham

Hoe is het mogelijk dat dit boek niet bij mij binnenkomt - van schrijver Michael Cunningham had ik zulke hoge verwachtingen. Maar ik zou je echt niet kunnen vertellen waar dit verhaal over gaat. Drie mensen in New York: een nog onontdekte muzikant, zijn vrouw die op sterven ligt, en zijn broer die op zoek is naar een nieuwe liefde. Ja, en? 

Of ben ik gewoon te bot voor deze verhalen...

Big Brother - Lionel Shriver



Afbeeldingsresultaat voor big brother lionel shriverSuccesvolle zakenvrouw Pandora krijgt plotseling een telefoontje dat het niet goed gaat met haar oudere broer Edison, dus stuurt ze geld voor een vliegticket zodat hij kan komen logeren bij haar en haar gezin in het slaperige Iowa. Ze heeft altijd zwaar tegen haar hippe, snelle, jazz-spelende broer opgekeken, maar nu herkent ze hem letterlijk niet meer: hij blijkt bijna 200 kilo te wegen. Wat is er gebeurd?

Al snel gaat het mis met de logeerpartij en moet Pandora kiezen tussen haar maniakaal gezond-etende echtgenoot en de allesverslindende broer, zich daarbij realiserend dat ze zelf ook niet meer de dunste is.

Goed verhaal, en interessant ook. Allerlei vragen over gezondheid, honger, te veel of (te) weinig eten, vooroordelen over dikke en dunne mensen, modebeeld, maar ook over liefde en vooral broederliefde, komen voorbij in deze boeiende roman. Moeite waard!

Muidhond - Inge Schilperoord

Afbeeldingsresultaat voor muidhondJonathan trekt weer in bij zijn moeder, nadat hij is vrijgesproken van TBS, vastbesloten om zijn best te doen een beter mens te worden. En dat doet hij ook, hij werkt braaf aan de oefeningen in het therapieboek, hij helpt zijn moeder, stelt een dagindeling op en houdt zich eraan. Maar dan ontmoet hij het 11-jarige buurmeisje en wordt het steeds moeilijker om aan zijn voornemens vast te houden....


Dit boek is als een close-up die maar niet wil uitzoomen. Je zit ongemakkelijk dicht op de huid van Jonathan, je ziet hoe hij zijn best doet maar begrijpt ook hoe verschrikkelijk veel moeite het hem kost.  De onverdraaglijke hitte, het klamme huisje, de eenzaamheid, aan alles voel je dat dit niet goed gaat aflopen.

Ontzettend goed geschreven door Inge Schilperoord. Het is wel te merken dat zij ervaring heeft met dit soort "patienten" -  ze laat je echt meevoelen met iemand voor wie je anders niet veel mededogen zou hebben. Knap!

maandag 21 september 2015

Jij zegt het - Connie Palmen

Afbeeldingsresultaat voor jij zegt het palmenHet verhaal is alom bekend: hoe dichteres Sylvia Plath, schrijfster van The Bell Jar, begin jaren '60 zelfmoord pleegde en daarna pas echt beroemd werd. Hoe het voor haar man, dichter en schrijver Ted Hughes, moet zijn geweest, weten we niet, want hij heeft zich er nooit over uitgelaten. Ondanks de bakken verwijten en beschuldigingen van moord, heeft hij zijn hele verdere leven gezwegen. Alleen in de gedichtenbundel Birthday Letters die vlak voor zijn dood (in 1998) verscheen, heeft hij onder woorden gebracht hoe de relatie geweest moet zijn.


In het boek Jij zegt het geeft Connie Palmen hem een stem. Een hele gedragen, literaire, lyrische stem. Neem zinnen als:

En ik - de verliefde sjamaan - aanbad het breekbare, gewonde meisje, haar ware zelf, wilde doen wat de liefde van de minnaar eist: als een tedere iconoclast haar konterfeitsel verbrijzelen. Omdat ik van haar hield was het aan mij haar als vrouw en schrijver uit het omhulsel van onechtheid te scheuren, haar zover te krijgen dat ze haar eigen stem liet horen.

 Of: 

In de korte tijd dat ik haar onderging als een stormachtig wonder, had ik kunnen vermoeden welke rol mij in het dramatische narratief van haar leven was toebedeeld, maar de opmaat naar dit stuk had een tempo dat ik niet kon bijhouden, haar ogen hielden me als een verstard konijn gevangen in een bundel licht, haar stem maakte me net zo doof voor het schellen van de cimbalen als voor het huilen van de sterren.


Ik zou me kunnen voorstellen dat je dit allemaal wat overdreven vindt, maar ik vond deze gedragen taal heel mooi. Ze heeft heel goed beschreven hoe het moet voelen - de liefde, de loyaliteit, de wanhoop - als je met iemand leeft die zo onstabiel en onvoorspelbaar is als deze vrouw.

Het enige wat mij enigszins dwars begon te zitten, na een tijdje, waren de constante vooruitwijzingen naar het naderende einde: "ik kon toen nog niet vermoeden dat..", "het zou de laatste keer zijn dat..." en allerlei varianten op dit thema. Maar dit verhaal verdiende het om verteld te worden, en ik hoop dat het snel vertaald wordt in het Engels zodat alle liefhebbers van het werk van Plath en Hughes, en van passie en tragiek, de kans krijgen om dit serieus mooie boek te lezen.

dinsdag 8 september 2015

To Kill a Mockingbird - Harper Lee

Afbeeldingsresultaat voor kill a mockingbirdJarenlang, heel mijn jeugd, stond deze klassieker (uit 1960) in de boekenkast van mijn ouders, volgens mij in die oude bekende oranje-witte Penguin uitvoering. Maar nooit had ik dit verhaal gelezen. Dus toen een paar maanden geleden de "hype" opkwam rond het teruggevonden tweede boek van schrijfster Harper Lee, ging ik in mijn eigen kast op zoek naar haar eerste. Dat is dan zo'n moment dat je beseft dat niet alles meer hetzelfde is als vroeger, dat je de meeste boeken van je ouders allang weggedaan hebt, en dat je een nieuw exemplaar moet aanschaffen....


Gelukkig heb ik daar geen spijt van gekregen! Wat een fijn, lief, aandoenlijk, ouderwets romantisch, sympathiek boek is dit. Het verhaal is denk ik wel bekend: het kleine meisje Scout vertelt over het leven in het kleine stadje Maycomb in het zuiden van de Verenigde Staten. Bijvoorbeeld een hilarisch verhaal over haar eerste dagen op school, waar de juf tot haar afgrijzen ontdekt dat ze al kan lezen. Mag ik een stukje citeren in het Engels?


            ...as I read the alphabet a faint line appeared between her eyebrows, and after making me read most of "My First Reader" and the stock-market quotations from "The Mobile Register" aloud, she discovered that I was literate and looked at me with more than faint distaste. Miss Caroline told me to tell my father not to teach me any more, it would interfere with my reading.


Verder gaat het over de griezelige buurman die niemand ooit gezien heeft, de lieve zwarte dienstbode, de armoedige omstandigheden waarin sommige schoolgenootjes leven, de gescheiden werelden van blank en zwart, het vriendje Dill met z'n fantastische verhalen, maar natuurlijk vooral over haar vader Atticus, de rechtschapen advocaat die een zwarte man verdedigt die ervan beschuldigd wordt een blank meisje verkracht te hebben. Pas na driekwart van het verhaal besefte ik dat het niet speelt in de jaren '50 of '60, maar veel vroeger, nl. in de jaren '30.

Niet alles loopt goed af, maar ik hoorde dat dit boek indertijd duizenden jonge Amerikanen ertoe aangespoord heeft om rechten te gaan studeren, en dat kan ik me heel goed voorstellen. Het is prachtig. En alleen al voor het mooie woord "scuppernong" zou je het verhaal in het Engels lezen! Nu meteen het tweede boek lezen, en niet weer 50 jaar wachten...